Op zaterdag 21 juni 2025 vindt de 1^e nationale Dag van de HOUTbouw plaats, een evenement dat als doel heeft om de transitie naar duurzamer bouwen te ondersteunen en te stimuleren. Tijdens deze dag hebben bezoekers de mogelijkheid om op diverse locaties in Nederland houtbouw te bekijken (ook bij diverse HoutbouwersNL-bedrijven). Zowel op de bouwplaats als op productielocaties waar je kunt zien hoe bijvoorbeeld modulaire woningen of houtskeletbouwelementen geproduceerd worden.

We spraken met Jetske Thielen en Jurgen Arts van Lente, een samenwerkingsverband van acht Brabantse woningcorporaties, over het belang van deze dag en de huidige stand van zaken binnen de houtbouw in Nederland.

De omslag naar houtbouw is al in volle gang

“We staan op een super mooi punt in de transitie naar houtbouw,” vertelt Jurgen Arts enthousiast. “Had je dit tien jaar geleden gedaan, dan had je misschien drie projecten in Nederland gevonden en was het echt nog pionieren. En als je deze dag over tien jaar organiseert, is onze overtuiging dat houtbouw het nieuwe normaal is.” Volgens Jurgen zitten we er nu precies tussenin: houtbouw is al groot, kostenefficiënt en lang voorbij de pioniersfase. “Dat is precies wat wij op 21 juni gaan laten zien. Het is er al, het is al groot, maar veel mensen hebben niet in de gaten dat we al op dit omslagpunt zijn.”

Jetske Thielen vult aan: “De Dag van de HOUTbouw is voor ons een heel belangrijk groot event, maar het is voor ons uiteindelijk een middel om de materiaaltransitie te ondersteunen en stimuleren. Want dat is uiteindelijk ons grotere doel: als we bouwen, moeten we bouwen met zo min mogelijk CO2-uitstoot en andere materialen. Dat vergt een andere manier van bouwen en keuzes maken. We komen er dankzij onze samenwerking in Lente steeds meer achter dat het niet zozeer gaat over de technische omslag, maar over een soort sociale omslag. De energie en wil zijn er wel, maar het gaat om het begeleiden naar het ‘hoe’ en het wegnemen van onzekerheden.”

Ervaren om te overtuigen

“Je kunt mensen wel raken met het hoofd, met argumenten en door mythes te ontkrachten,” legt Jetske uit, “maar de mens moet iets beleven, ruiken, voelen, proeven en verhalen horen. Collega’s ontmoeten, het kunnen aanraken. Dat maakt deze dag zo belangrijk.”

Jurgen: “Het is een unieke kans om het gewoon in de praktijk te zien. Zo vaak krijg je niet de kans om op een houtbouwlocatie te komen. Nu kun je op één dag zelf de houtbouwprojecten uitkiezen die jij interessant vindt en daarheen gaan. Wat deze dag bijzonder maakt, is dat niet alleen het brede publiek, maar juist ook professionals geïnteresseerd zijn. We zijn nu heel Nederland aan het afbellen, wat ons inmiddels 100+ telefoontjes heeft gekost. In die gesprekken horen we terug dat professionals juist ook willen gaan kijken. Het is relatief nieuw, en je kunt op een zaterdag in een paar uur tijd heel veel zien.”

Jetske benadrukt: “Wat ook belangrijk is om te weten, is dat je niet alleen woningbouw op locatie kunt bekijken, maar ook houtbouwproductielocaties. Je kunt een uniek kijkje achter de schermen nemen, wat een mooie aanvulling is op de traditionele Dag van de Bouw, waar juist productielocaties ontbreken.”

Industrialisatie en biobased materialen: perfecte combinatie

In houtbouw komen twee trends samen legt Jurgen uit. “Het ene spoor is industrieel bouwen en het andere spoor is biobased bouwen. Die passen toevallig heel goed bij elkaar, want als je bijvoorbeeld modulair bouwt, is het wel handig als je een beetje licht bouwt zodat je het ook nog kunt vervoeren. Die twee takken komen dus heel goed samen: in een fabrieksmatige omgeving, hoog geïndustrialiseerd en hoog geautomatiseerd woningen bouwen met biobased materialen. Dit wordt de komende jaren sowieso veel groter.”

Jetske vult aan: “Ja, bouwen met hout op de moderne manier. Het gaat om industrialisatie, droog bouwen, het ontwikkelen van concepten. Dit helpt ons om aan de vraag te voldoen. Je bouwt veilig op een droge werkplek zonder last van weersomstandigheden, een stuk sneller dus. Die combinatie van industrialisatie, schaalvergroting én materiaal-transitie is waar het om draait.”

Moderne houtbouw is anders dan veel mensen denken

“We merken in gesprekken dat mensen vaak denken dat houtbouw over houten gevelelementen gaat, terwijl wij dus gefocust zijn op hout als constructie,” verduidelijkt Jetske. “Dat is soms nog wel eens een spraakverwarring.” Jurgen voegt toe: “Wij focussen op de hoofddraagconstructie omdat daar veruit de grootste impact zit. Een bakstenen gevel willen we ook graag veranderen, maar dat is echt maar een heel klein onderdeel van de totale impact.”

Hardnekkige vooroordelen ontkracht

Over de vooroordelen die nog steeds leven rond houtbouw is Jurgen duidelijk: “Kosten is nummer één vanuit opdrachtgeversperspectief, maar daar gaan verhalen over rond die niet waar zijn. We hebben onderzoek gedaan met een benchmark. Ons handboek Woningbouw in Hout laat zien dat zeker voor grondgebonden woningen in hout met de juiste bouwmethode, het zeer prijsconcurrerend is. Het maakt niet uit of je het in beton, kalkzandsteen of hout doet. Bij gestapelde bouw zijn we nog niet helemaal zover, vooral als je torens gaat bouwen in hout. Maar ook die ontwikkeling gaat snel.”

Andere veelgehoorde vooroordelen noemt Jetske: “Is het wel brandveilig? Ja, het is brandveilig en voldoet net zo goed aan het Bouwbesluit als elk ander bouwwerk. Is er voldoende hout? Ook daar zijn allerlei impact-analyses op gedaan. In het boek van Pablo van der Lugt, ‘De Houtbouwrevolutie’, staat een uitgebreide analyse die op Europese schaal kijkt. Dan zie je dat je de vervangingsopgave en de aanvullingsopgave grotendeels Europees kunt halen (zo’n 80%) met productiebossen die er al zijn. Stel je zou 80.000 houtbouw woningen gaan bouwen, dan heb je slechts 0,3 % nodig van de jaarlijkse Europese bijgroei.  Er is dus genoeg hout. Het thema gezondheid wordt nog wel eens onderbelicht, maar komt steeds naar boven, ook bij professionals. Houten woningen zijn echt veel gezonder.”

Jurgen: “Het woont ook fijner dan mensen denken. Vanuit de praktijk zien en horen we van bewoners dat het juist   qua akoestiek en luchtvochtigheid prettiger wonen is in de woning. Die zijn over het algemeen hetzelfde of beter, en de akoestiek is eigenlijk altijd beter dan in een betonnen woning.”

Houtbouwsystemen bekijken in de praktijk

Tijdens de Dag van de HOUTbouw zijn diverse bouwsystemen te bewonderen. Jurgen: “We hebben CLT, LVL, houtskeletbouw, glulam en modulaire bouw, hoewel dat laatste vaak een combinatie is van deze systemen. Als we kijken naar opschaling, betaalbaarheid en beschikbaarheid (dus goedkoop en snel) dan denken wij dat met name houtskeletbouw en modulair bouwen de methodes zijn die groot zouden moeten worden. Voor gestapelde en hogere bouw kom je eerder op CLT en LVL uit. In onze kostenanalyse zagen we dat houtskeletbouw en modulaire bouw het meest concurrerend zijn.”

Ervaar het zelf!

Jetske “Het gaat uiteindelijk over beschikbaarheid en betaalbaarheid, en houtbouw is daar een perfecte invulling voor.” Jurgen voegt toe: “Wij gunnen iedereen dat hij zijn eigen onderzoek doet. Luister niet teveel naar wat anderen zeggen, zowel niet aan de vooroordelen-kant als aan de positieve kant, maar vorm je eigen beeld. Je zou bijna kunnen zeggen: beschikbaarheid en betaalbaarheid ís duurzaamheid. Dan komt het bij elkaar.”

De Dag van de HOUTbouw vindt plaats op 21 juni 2025 en biedt bezoekers de mogelijkheid om op diverse locaties in Nederland houtbouwprojecten en houtbouwconstructies te bekijken, zowel woningen als productielocaties. Ook HoutbouwersNL-bedrijven GeWOONhout, Emergo, Houtbouw ’t Zand en Barli stellen hun productielocatie open en Hendriks stelt een houtbouwproject open.
Voor meer informatie, bezoek de website van de Dag van de HOUTbouw.