De kracht van houtbouw zichtbaar in project SAWA

HoutbouwersNL lid Timmerfabriek Frank van Roij is specialist in houtskeletbouw en maakte voor het houten hoogbouwproject SAWA in Rotterdam voor opdrachtgever Era Contour de complete gevelelementen, inclusief houten kozijnen. Rob Santegoets kijkt terug op een waardevol traject. “Voor ons is het dagelijkse kost, maar het was wel een project waarin álles samenkwam.”

Van start tot realisatie: intensief en compleet traject

Frank van Roij werd halverwege 2022 betrokken bij SAWA door ERA Contour. “Wij houden van uitdagende projecten.” Het ging om houtskeletbouwelementen inclusief kozijnen, ramen, deuren en glas. “We hebben het volledig geëngineerd en zijn vanaf het voortraject betrokken geweest. Uiteindelijk mochten we het werk ook gaan maken.

Wat SAWA anders maakt

Hoewel Frank van Roij ruime ervaring heeft met houtbouw, maakte SAWA indruk vanwege het feit dat vrijwel alles uit hout bestaat. “Je moet constructief anders denken. CLT-vloeren buigen door, dus je kijkt echt op een andere manier naar aansluitingen.” Toch voelde het voor Rob niet als iets uitzonderlijks: “Het is voor ons in de basis gewoon wat we al jaren doen.”

De gemeente Rotterdam kijkt kritisch op het gebied van brandveiligheid en constructie. “We moesten meer onderbouwen dan gebruikelijk, maar dat past bij deze tijd.” Zo werd onder andere een mock-up gebouwd voor een brandtest. De gevelelementen, inclusief beglaasde kozijnen, werden volledig geprefabriceerd in de fabriek en op de bouw direct in één keer gemonteerd. Dat leverde grote voordelen op in bouwtijd en logistiek. “De gevel is in één keer wind- en waterdicht, dus de aannemer kan snel verder.”

Rob ziet grote voordelen van houtbouw in stedelijke gebieden. “Het is sneller, stiller en schoner. Op de bouwplaats van SAWA heerste rust. Dat is prettig voor de omgeving én de mensen op de bouw.” Daarnaast biedt prefabricatie in geconditioneerde omstandigheden voordelen voor kwaliteit en doorlooptijd.

Volledige houten gevels

Een bijzonder aspect was het gebruik van houten kozijnen in hoogbouw, iets wat vaak al snel wordt vervangen door aluminium of kunststof. “Hier is bewust gekozen voor hout, ondanks onzekerheden over hoe dat zich over 50 jaar houdt op 50 meter hoogte. “Alles is tot in detail bekeken om risico’s te minimaliseren.”

Naast brandveiligheid en constructie kreeg ook water- en luchtdichtheid veel aandacht. “We werkten per verdieping, met een beschermfolie op de CLT-vloer die moest aansluiten op onze gevelelementen, zodat water naar buiten loopt tijdens de bouwfase.” Ook betreft akoestiek moest goed bekeken worden hoe aansluitingen werden gerealiseerd. Daar is door Era Contour in het voortraject veel onderzoek naar gedaan. Bij CLT moet je ook naar vloeropbouwen kijken. Op het gebied van duurzaamheid gebruikt Frank van Roij doorgaans natuurlijke biobased isolatiematerialen zoals hennep en houtvezelisolatie. “Bij SAWA is er uiteindelijk toch voor glaswol gekozen, mede ook vanwege de brandveiligheidseisen en RC-waarden.”

Houtbouw vraagt kennis en samenwerking

Volgens Rob zit de échte uitdaging vaak in het voortraject. “Je krijgt veel vragen, veel details worden besproken. Dat is pittig, maar ook leerzaam voor iedereen.” Bij SAWA is gekozen voor volledige controle vooraf. “Sommige dingen waren misschien wat overdone, maar uiteindelijk draagt het bij aan een goed eindresultaat.” Hoewel SAWA veel aandacht krijgt, denkt Rob niet dat iedereen dit zomaar zal navolgen. “Het is nog altijd wel duurder dan traditioneel bouwen. Je moet als opdrachtgever/ontwikkelaar echt de visie hebben om het te willen.” Hij ziet wel dat steeds meer partijen de overstap naar “complete” houtbouw overwegen. “Maar zodra het alleen om kosten gaat, wordt het vaak toch lastig.”

Rob ziet dat het vakmanschap en de kennis rondom gevels essentieel zijn. “Het is een specialisme geworden. Denk aan folies, tapes, water- en luchtdichtheid, alles komt samen in de gevel. Daar moet je verstand van hebben.” Hij waarschuwt voor partijen zonder specialistische kennis en ervaring: “Het lijkt simpel, maar is het niet. Zeker in hoogbouw komen er toch andere aspecten bij kijken.
Zoek daarom de juiste partijen bij elkaar. Of wij dat nou zijn of een ander, als ze maar kennis hebben van wat ze doen.”
Die samenwerking maakt volgens hem het verschil, deze was in deze met Era Contour zeer prettig. “Wij zeggen snel ja tegen maatwerk, waar anderen nee zeggen. Dat maakt ons sterk in projecten als deze.”